สังคมกลุ่มผู้สูงวัย กับโลกที่สลับขั้ว คุณพร้อมแล้วแค่ไหน

จินตนาการโลกที่เต็มไปด้วยคนรุ่นก่อนหน้า เป็นกลุ่มคนส่วนใหญ่ในสังคม คุณคิดว่าจะเป็นอย่างไรบ้าง

สังคมโลกสลับขั้ว

ภายในปี 2050 เรากำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยอย่างเต็มตัว ด้วยอัตราการเกิด การเสียชีวิต ที่น้อยลงทุกปี ค่ากลางอายุของคนไทย จะเลื่อนขึ้นไปถึงอายุ 50 ปี

แหล่งข้อมูลจาก https://population.un.org/wpp/, https://ipsr.mahidol.ac.th/en/population-gazette/

อีกทั้งมีความเป็นไปได้สูง ที่จะเป็นแบบนี้ไประยะยาว หรือตลอดไป 

ด้วยวิวัฒนาการวิทยาศาสตร์และการแพทย์ ที่ช่วยให้เราความเข้าใจร่างกายมนุษย์เราได้มากขึ้น 

เรารู้แล้วว่า บางที ความชราของร่างกายที่เราเคยรู้จัก 

อาจจะไม่ใช่สิ่งที่ธรรมชาติตั้งใจให้เป็น แต่เป็นโรคที่เรารักษาป้องกันได้

เพราะ กระบวนการกลไกร่างกาย หลายๆ อย่าง ต่างชี้ให้เราเห็นแล้วว่า 

หากเราดูแลร่างกาย ใช้ชีวิตทุกๆ วัน อย่างเข้าใจ และสร้างคุณค่าให้กับสังคมที่เราอยู่ 

ร่างกายและจิตใจของเรา จะอยู่ในสภาพที่ดี พร้อมสำหรับทุกความฝัน เป้าหมายในชีวิต ไปได้อีกยาวนานมากๆ

หลักฐานบ่งชี้ทางวิทยาศาสตร์

1. การแพทย์เปลี่ยนจาก การรักษาตามอาการ มาเป็น เวชศาสตร์การป้องกัน โดยเราสามารถเข้ารับการตรวจเพื่อเข้าใจระบบในร่างกาย ได้ถึงระดับยีน DNA และสภาพของอวัยวะทุกส่วน เพื่อดูแลก่อนที่จะเกิดปัญหาขึ้น
    

2. การควบคุมสุขภาพระดับเซลล์ เพื่อกำจัดเซลล์เสื่อมสภาพ เพิ่มความแข็งแรงให้เซลล์ ยืดระยะการสั้นลงของสาย DNA และเทโลเมียร์
    

3. ทางเลือกปรับ Epigenetics ผ่านรูปแบบการชีวิต การออกกำลังกาย เลือกทานอาหาร นอนพักผ่อนอย่างเพียงพอ เพื่อเปิดยีนที่ดี และปิดยีนที่ไม่ดี
    

4. การฟื้นฟูประสิทธิภาพระบบพลังงาน ผ่านการออกกำลังกาย การทำ Intermittent Fasting หรือ อาหารเสริม ช่วยให้เรามีพลังตลอดชีวิต
    

5. ความเข้าใจเรื่อง Neuroplasticity ดูแลสมองให้สร้างเครือข่ายใหม่ได้ตลอดชีวิต
    

6. การเห็นคุณค่าในตัวเองใช้ชีวิตอย่างมี Sense of Purpose ส่งผลให้ฮอร์โมนในร่างกายสมดุล ดีต่อระบบภูมิคุ้มกัน และความยาวของเทโลเมียร์

การที่มนุษย์เรามีอายุยาวนานขึ้นเป็นร้อยๆ ปี อาจฟังดูไม่สมเหตุ สมผล 

หากมองว่าทุกคนต่างแย่งชิงทรัพยากรและโอกาส 

แต่นั่นอาจจะเป็นมุมมองของรุ่นก่อนๆ ที่ส่งต่อมาถึงเราทุกวันนี้ก็เป็นได้

หากวันนี้สมการการใช้ชีวิตของมนุษย์เปลี่ยนไป 

เราไม่ได้เกิดมาเพียงเพื่อ เรียน ทำงาน เกษียณ และตายจาก เป็นวัฎจักร 

แต่เราต่างเกิดมาเรียนรู้ พัฒนา ฝึกฝนตัวเองให้เข้มแข็ง ค้นหาภารกิจในชีวิต และสร้างคุณค่าให้สังคม อย่างไร้ขีดจำกัด

ประนึงต้นไม้ที่ยืนต้นสูง แข็งแรง ได้เป็นพันๆ ปี ให้ความร่มรื่น เป็นที่พักพิง

หากวันนี้โลกเราต้องมีต้นไม้ใหญ่มากๆ ขึ้น แล้วพื้นที่ในโลกจะพอได้ยังไง

บางทีทางออก คือ เราอาจต้องไปร่วมภารกิจกับ Elon Musk ในการค้นหาดาวดวงใหม่ หรือ สร้างที่อยู่ใหม่นอกโลก

อาจฟังดูเพ้อฝัน แต่มันก็ฟังดูดีกว่า การอยู่ในโลกใบเดียวที่ทุกคนต้องแก่งแย่งทรัพยากรกันอย่างเอาเป็นเอาตาย

หรือ ในอนาคตเราอาจค้นพบวิวัฒนาการใหม่ ในการสร้างพลังงาน อาหาร ที่อยู่ ได้อย่างไม่มีข้อจำกัด ให้เราทุกคนอยู่บนโลกใบนี้ร่วมกันได้อย่างมีความสุข

เกริ่นไปไกลถึงนอกโลก แต่ทุกอย่างมันกำลังเกิดขึ้นแล้วจริงๆ และด้วยเทคโนโลยี AGI 

เราไม่คิดว่ามีข้อจำกัดอะไร ที่มนุษย์เราไม่สามารถทำได้อีกเลย หากมีความตั้งใจ และเวลามากพอ

ความเป็นไปได้หลัก 2 ทาง ที่สังคมกำลังเดินหน้าไป

1. กลุ่มผู้สูงวัยมากขึ้น แต่ร่างกายไม่แข็งแรง ไม่สามารถพึ่งพาตัวเองได้ เป็นกลุ่มที่ต้องได้รับการดูแลและแบกรับโดยคนรุ่นใหม่

2. กลุ่มผู้สูงวัยมีร่างกายที่แข็งแรง ทำงาน พึ่งพาตัวเองได้ 100% เปลี่ยนมารับบทบาทดูแลคนรุ่นใหม่ๆ สร้างสังคมที่ดี

เส้นทางที่ 1 เป็นเส้นทางในอดีต ที่อายุขัยคนเรานั้นสั้นกว่าปัจจุบันมาก เป็นเส้นทางที่สังคมไม่น่าจะอยู่ได้อย่างยั่งยืน ด้วยกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่น้อยลง แบกรับจ่ายภาษีให้กับภาครัฐ เพื่อสร้างระบบสวัสดิการมาดูแลกลุ่มคนที่ไม่สามารถพึ่งพาตัวเองได้ กลายเป็นสังคมที่เตรียมบอกลากัน

เส้นทางที่ 2 เป็นหนทางที่ดูเหมือนเป็นโลกใหม่ในอุดมคติ ที่กลุ่มคนต่างรุ่น สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างมีสุข พึ่งพาตัวเอง และสนับสนุนกันและกัน

หากเราถามผู้สูงวัยทุกวันนี้ คุณพร้อมที่จะจากไปจากโลกใบนี้รึยัง อาจจะมีคนที่ตอบว่าพร้อมแล้วบ้าง แต่เราเชื่อว่า คนส่วนใหญ่หากเลือกได้ ก็อยากใช้ชีวิตอยู่บนโลกนี้ ไปนานๆ ได้เห็นคนที่รัก ครอบครัว สังคมที่อยู่อย่างมีความสุข

คำถามว่า คุณอยากมีชีวิตถึงอายุเท่าไหร่

เมื่อต้นปีที่ผ่านมา เราไปงาน Event หัวข้อ Longevity Lifestyle ที่ Fit Thailand

มีคนมาเข้าร่วมประมาณ 40 คน วิทยากรเป็นโค้ชด้านสุขภาพ การออกกำลังกาย โภชนาการ จิตใจ

โดยในช่วงท้ายของงาน วิทยากรถามคนที่มาว่า คุณอยากมีชีวิตถึงอายุเท่าไหร่

และนี่คือ คำตอบของคนที่มาในงานวันนั้น

กลุ่มที่ 1 ~60%: อยู่ถึง 70 ปี เพราะ ตอนนั้นก็น่าจะเกษียณแล้ว และไม่อยากใช้ชีวิตในวัยที่ไม่สามารถพึ่งพาตัวเองได้

กลุ่มที่ 2 ~30%: อยู่ถึง 120 ปี เพื่อจะได้ท่องเที่ยว ใช้ชีวิต ทำหลายๆ อย่างที่อยากทำ ได้เรียนรู้ เห็นโลกที่เปลี่ยนไป

กลุ่มที่ 3 ~10%: ไม่จำกัด แค่อยากอยู่ไปเรื่อยๆ ให้นานพอได้ทำความฝัน ดูแลรับผิดชอบงาน คนใกล้ตัว ทีมงาน และสังคม

แล้วถ้าเราถามคุณบ้างล่ะ คุณจะตอบอย่างไร

เราคิดว่าความอยากที่จะมีอายุยืนยาวเป็นสิ่งที่ทุกคนต่างอยากมี

แต่ต้องมีองค์ประกอบ 2 ข้อนี้

1. ภารกิจ งาน ความรับผิดชอบที่มากพอ ให้เราใช้ชีวิตในทุกวันอย่างมีเป้าหมาย

2. สุขภาพกายใจที่ดี พร้อมต่อความท้าทายต่างๆ ได้อย่างเข้มแข็ง

คุณเห็นด้วย หรือ เห็นต่าง แค่ไหน ?

เตรียมความพร้อมสำหรับโลกสลับขั้ว

หากวันนี้คุณอยู่ในกลุ่มคนสูงวัย หรือ กำลังจะสูงวัยในอีก 10-20 ปีข้างหน้า 

หากคุณมีลูก ที่อยากเห็นเค้าในวันที่เค้าเรียนจบ คอยประคองในวันที่เค้าล้ม สนับสนุนให้เค้าประสบความสำเร็จ ได้เห็นเค้าแต่งงาน 

หากคุณมีคุณพ่อ คุณแม่ ญาติผู้ใหญ่ ที่อายุมากขึ้นๆ และอยากให้เค้าอยู่ด้วยกันไปนาน มีรอยยิ้มและสุขภาพที่ดี ไปไหนมาไหนได้เอง

เราอยากชวนคุณ มาเปลี่ยนอนาคตที่กำลังเกิดขึ้นไวอย่างไม่น่าเชื่อ

อนาคตที่สังคมผู้สูงวัย ยังแข็งแรง สดใส สร้างสรรสิ่งต่างๆ ให้กับโลกใบนี้ ได้อย่างมากมาย เป็นต้นแบบ เป็นคนที่ยังอยู่ คอยให้คำแนะนำ สนับสนุน กลุ่มคนใหม่ และได้อยู่ใช้เวลาด้วยกันยาวนานอย่างมีความสุข

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• Why We Die by Venki Ramakrishnan

• Longevity By Design by นายแพทย์นรินทร สุรสินธน